„1 września 1939 – wybuch II wojny światowej” to rozbudowana, 20-slajdowa prezentacja historyczna poświęcona wydarzeniom, które doprowadziły do wybuchu II wojny światowej, przebiegowi kampanii wrześniowej oraz najważniejszym wydarzeniom i konsekwencjom wojny z perspektywy Polski.
Materiał rozpoczyna się od przedstawienia sytuacji politycznej w Europie lat 30. XX wieku. Uczniowie poznają drogę III Rzeszy do wojny, politykę appeasementu, sytuację Polski przed wybuchem konfliktu oraz znaczenie paktu Ribbentrop–Mołotow. Kolejne slajdy prowadzą przez wydarzenia września 1939 roku – atak Niemiec na Polskę, bombardowanie Wielunia, obronę Westerplatte, najważniejsze walki kampanii wrześniowej oraz agresję ZSRR 17 września.
Prezentacja nie kończy się jednak na kampanii wrześniowej. Pokazuje również konsekwencje okupacji niemieckiej i sowieckiej, działalność Polskiego Państwa Podziemnego, Holocaust, udział Polaków w walkach na frontach II wojny światowej oraz sytuację Polski po zakończeniu konfliktu. Ostatnie slajdy poświęcone są pamięci o ofiarach wojny i znaczeniu obchodów 1 września.
Materiał pomaga uczniom porządkować wydarzenia chronologicznie, dostrzegać związki przyczynowo-skutkowe, analizować sytuację geopolityczną Polski, utrwalać najważniejsze daty, wydarzenia i pojęcia historyczne oraz rozumieć konsekwencje II wojny światowej dla Polski i Europy. Rozwija także świadomość historyczną i skłania do refleksji nad znaczeniem pamięci o przeszłości.
Prezentację można wykorzystać podczas lekcji historii, godziny wychowawczej, zajęć związanych z rocznicą wybuchu II wojny światowej, szkolnych obchodów 1 września lub jako materiał powtórzeniowy. Slajdy można omawiać kolejno podczas jednej dłuższej lekcji lub wybrać tylko te części, które odpowiadają tematowi danych zajęć. Materiał sprawdzi się również jako wizualne uzupełnienie rozmowy z uczniami – zawiera krótkie informacje, daty, mapy i ilustracje, dzięki czemu nie wymaga od uczniów czytania dużych bloków tekstu.
Zawartość prezentacji:
Slajd 1 – 1 września 1939 – rocznica wybuchu II wojny światowej.
Slajd 2 – Europa w latach 30. XX wieku: wielki kryzys, dojście Hitlera do władzy, rozwój systemów totalitarnych oraz polityka appeasementu.
Slajd 3 – droga do wojny i kolejne działania III Rzeszy: remilitaryzacja Nadrenii, Anschluss Austrii, układ monachijski i likwidacja Czechosłowacji.
Slajd 4 – Polska przed wojną: sytuacja II Rzeczypospolitej, położenie geopolityczne i sojusze obronne.
Slajd 5 – pakt Ribbentrop–Mołotow, jego oficjalne postanowienia, tajny protokół i znaczenie dla Polski.
Slajd 6 – 1 września 1939: atak Niemiec na Polskę, pierwsze działania wojenne oraz siły użyte podczas agresji.
Slajd 7 – bombardowanie Wielunia i tragedia ludności cywilnej.
Slajd 8 – obrona Westerplatte – siedem dni oporu polskiej załogi.
Slajd 9 – kampania wrześniowa: bitwa nad Bzurą, obrona polskich miast i twierdz oraz wyjaśnienie mitu o polskiej kawalerii atakującej czołgi.
Slajd 10 – 17 września 1939 – agresja ZSRR na Polskę i konsekwencje realizacji tajnego protokołu paktu Ribbentrop–Mołotow.
Slajd 11 – kapitulacja Warszawy i Helu, zakończenie regularnych walk kampanii polskiej oraz straty poniesione przez Polskę.
Slajd 12 – Francja i Wielka Brytania wobec agresji na Polskę oraz tzw. dziwna wojna na Zachodzie.
Slajd 13 – terror okupacyjny: okupacja niemiecka i sowiecka, represje, deportacje, obozy koncentracyjne i zbrodnia katyńska.
Slajd 14 – Polskie Państwo Podziemne: rząd RP na uchodźstwie, Armia Krajowa i tajne nauczanie.
Slajd 15 – Holocaust polskich Żydów: obozy zagłady, powstanie w getcie warszawskim oraz działalność Rady Pomocy Żydom „Żegota”.
Slajd 16 – Polacy na frontach II wojny światowej: m.in. Bitwa o Anglię, Narwik, Monte Cassino, Falaise, Arnhem i walki polskich żołnierzy na Wschodzie i Zachodzie.
Slajd 17 – koniec wojny w Europie i na świecie, bilans strat Polski oraz znaczenie konferencji jałtańskiej dla powojennego losu kraju.
Slajd 18 – Polska po wojnie: nowe granice, przesiedlenia ludności, podporządkowanie ZSRR i represje wobec podziemia niepodległościowego.
Slajd 19 – pamięć i upamiętnienie: obchody 1 września, miejsca pamięci oraz znaczenie edukacji historycznej.
Slajd 20 – podsumowanie: skala ofiar II wojny światowej, straty Polski i refleksja nad znaczeniem pamięci o przeszłości.