„Proszę pani, ja z nim nie będę pracować!”
„Oni nic nie robią, wszystko muszę zrobić sam!”
„Nie chcę być z nimi w grupie!”
„To ja mam być liderem!”
Jeśli podczas pracy w parach i grupach regularnie pojawiają się takie sytuacje, ten materiał może być dla Ciebie praktycznym wsparciem.
Praca zespołowa nie zawsze przebiega tak, jak zaplanował nauczyciel. Uczniowie mogą mieć trudności z podziałem obowiązków, słuchaniem innych, podejmowaniem wspólnych decyzji czy zaakceptowaniem różnicy zdań.
Ten poradnik pomoże Ci uporządkować pracę grupową i znaleźć konkretne sposoby reagowania na trudności ze współpracą.
W materiale znajdziesz 10 praktycznych sposobów, które pomogą Ci pracować z klasą nad współpracą, m.in.:
✓ jak zamienić ogólne polecenie w konkretne zadania,
✓ jak wprowadzać role i obowiązki w grupie,
✓ jak zaczynać od krótkich aktywności w parach,
✓ jak uczyć uczniów wyrażania niezgody bez obrażania,
✓ jak reagować na sytuację, w której jedna osoba wykonuje całą pracę,
✓ jak dawać uczniom ograniczony wybór,
✓ jak zatrzymywać rywalizację o przywództwo,
✓ jak reagować na pomijanie i wykluczanie uczniów,
✓ jak doceniać konkretne zachowania sprzyjające współpracy,
✓ co zrobić, gdy trudności z pracą zespołową regularnie powracają.
→ GOTOWE SCENARIUSZE ROZMÓW
Przykładowe dialogi nauczyciela z uczniami w sytuacjach takich jak:
„Nie będę z nim pracować!”
„Ja wszystko robię, a oni nic!”
„To głupi pomysł!”
„Ja będę liderem!”
„Nikt nie chce mnie w grupie!”
„On nic nie potrafi!”
„Nie zgadzam się i koniec!”
„On mnie nie słucha!”
„Nie chcę robić tego zadania!”
„On znowu nic nie zrobił!”
→ GOTOWE ZDANIA NAUCZYCIELA
Konkretne komunikaty, które możesz wykorzystać podczas lekcji, gdy uczniowie odmawiają współpracy, przerywają sobie, rywalizują o przywództwo lub nie potrafią podzielić obowiązków.
→ CZEGO LEPIEJ UNIKAĆ
Przykłady reakcji, które mogą nie rozwiązać problemu, oraz propozycje bardziej konstruktywnych komunikatów.
→ SZYBKĄ CHECKLISTĘ
Pytania pomagające rozpoznać, co utrudnia współpracę w klasie.
→ PLAN DZIAŁANIA W 5 KROKACH
Prosty schemat, który pomoże Ci zatrzymać problem, rozpoznać jego przyczynę, ustalić zasady i sprawdzić, co zadziałało.
Poradnik przeznaczony jest dla:
✓ nauczycieli klas 1–8 szkoły podstawowej,
✓ wychowawców,
✓ pedagogów i psychologów szkolnych,
✓ nauczycieli rozpoczynających pracę,
✓ wszystkich osób, które chcą rozwijać umiejętności społeczne uczniów i lepiej organizować pracę w parach oraz grupach.
Nie każda trudność we współpracy wynika ze złej woli ucznia. Czasami problemem jest niejasne polecenie, brak podziału obowiązków, trudność z rozpoczęciem zadania albo brak umiejętności wyrażania własnego zdania.
Materiał pomaga spojrzeć na takie sytuacje konkretnie i zastanowić się, co można zmienić w organizacji pracy oraz sposobie komunikacji z uczniami.
„Dogadajcie się wreszcie!”
spróbuj ustalić z uczniami:
„Co każdy z was może zrobić, żebyście wspólnie wykonali to zadanie?”
Praktyczny materiał do wykorzystania podczas lekcji, godzin wychowawczych i codziennej pracy z klasą.