Materiał został stworzony przy użyciu narzędzi AI w zakresie technicznym, tj. formatowania, wyboru zdjęć oraz/lub wygenerowania szkiców, wideo czy grafiki.
CYFROWY DETEKTYW – Nie daj się zrobić w klik
Gazetka szkolna + gotowa godzina wychowawcza | AI, deepfake, fake news, social media | 27 stron PDF
Czy wszystko, co widzimy w internecie, jest prawdziwe?
Czy znajomy głos zawsze należy do osoby, którą znamy?
Czy odpowiedź AI, która brzmi bardzo pewnie, musi być poprawna?
Dlaczego niektóre posty specjalnie próbują nas zezłościć?
I czy nasze kliknięcia naprawdę mają znaczenie?
„CYFROWY DETEKTYW – Nie daj się zrobić w klik” to nowoczesny pakiet edukacyjny dla uczniów klas 6–8 szkoły podstawowej oraz szkół ponadpodstawowych, który łączy efektowną gazetkę szkolną z gotowym materiałem na godzinę wychowawczą.
To materiał o internecie takim, z jakim uczniowie spotykają się dziś naprawdę: o sztucznej inteligencji, deepfake’ach, klonowaniu głosu, fake newsach, algorytmach, clickbaitach, filtrach, oversharingu i manipulacji w mediach społecznościowych.
Nie chodzi o straszenie internetem.
Chodzi o nauczenie ucznia jednej z najważniejszych współczesnych umiejętności:
zatrzymać się, sprawdzić i dopiero wtedy uwierzyć lub udostępnić.
Pakiet zawiera 27 stron PDF, w tym:
15 nowoczesnych plansz edukacyjnych, które można wykorzystać jako gazetkę szkolną, dekorację klasy, materiał do dyskusji lub punkt wyjścia do zajęć.
Tematy plansz obejmują m.in.:
• deepfake i manipulację obrazem,
• klonowanie głosu i podszywanie się pod inne osoby,
• błędne lub zmyślone odpowiedzi sztucznej inteligencji,
• sprawdzanie źródeł informacji,
• fałszywy kontekst zdjęć,
• screenshoty wyrwane z większej rozmowy,
• rage bait – treści projektowane po to, aby wywołać złość i reakcję,
• clickbait i lukę informacyjną,
• oversharing, czyli publikowanie zbyt wielu informacji o sobie,
• sposób działania algorytmów,
• bańki informacyjne,
• filtry i wyidealizowany obraz życia w social mediach,
• udostępnianie niesprawdzonych treści,
• wpływ lajków, komentarzy i udostępnień na zasięg informacji,
• odpowiedzialność za własne kliknięcia w sieci.
Każda plansza została zaprojektowana w nowoczesnej, dynamicznej stylistyce cyfrowego śledztwa.
Uczeń nie otrzymuje jedynie gotowej definicji. Jest zachęcany do analizowania, porównywania, zadawania pytań i wydawania własnego werdyktu.
Pakiet to nie tylko gazetka.
W środku znajduje się również kompletny scenariusz pracy z klasą, który można wykorzystać podczas godziny wychowawczej lub zajęć związanych z edukacją medialną i cyfrową.
Materiał zawiera:
• kartę nauczyciela,
• temat i cele lekcji,
• dokładny plan 45-minutowych zajęć,
• propozycję mocnego rozpoczęcia lekcji,
• metodę 5 kroków Cyfrowego Detektywa,
• pytania do rozmowy z uczniami,
• 3 cyfrowe śledztwa,
• zadania wymagające analizy sytuacji i dowodów,
• wydawanie własnego werdyktu,
• podsumowanie zajęć,
• exit ticket na zakończenie lekcji.
Uczniowie pracują według prostego schematu:
ZATRZYMAJ SIĘ → SPRAWDŹ → ZNAJDŹ ŹRÓDŁO → PORÓWNAJ → WYDAJ WERDYKT
Dzięki temu nie uczą się zgadywać, czy dana treść jest prawdziwa.
Uczą się jak ją sprawdzić.
Podczas zajęć uczniowie analizują przykładowe sytuacje związane z korzystaniem z internetu.
Sprawdzają m.in.:
„AI powiedziało… ale czy ma rację?”
Czy pewnie brzmiąca odpowiedź jest wystarczającym dowodem? Czy źródło istnieje? Czy można znaleźć potwierdzenie informacji?
„Ten post chce, żebyś się wściekł”
Jak rozpoznać treść, która wykorzystuje silne emocje, aby zdobywać komentarze i większy zasięg?
„Ten głos brzmi znajomo… ale czy to na pewno ta osoba?”
Jak zachować się, gdy podczas rozmowy telefonicznej lub głosowej ktoś znajomy prosi o pilną pomoc, pieniądze lub natychmiastowe działanie?
Uczniowie nie tylko poznają zagrożenia – podejmują decyzje i uzasadniają swoje wybory.
Podsumowaniem cyfrowego śledztwa jest nauka oceniania informacji.
Uczeń może uznać treść za:
WIARYGODNĄ – gdy są źródła, dowody i kontekst,
PODEJRZANĄ – gdy brakuje części informacji,
MANIPULACJĘ – gdy treść naciska, zniekształca lub wprowadza w błąd,
BRAK WYSTARCZAJĄCYCH DOWODÓW – gdy na podstawie dostępnych informacji nie da się uczciwie wydać jednoznacznej oceny.
To ważny element materiału, ponieważ pokazuje uczniom, że czasem najlepszą odpowiedzią nie jest „prawda” albo „fałsz”, ale:
„Nie wiem jeszcze. Muszę sprawdzić.”
W zestawie znajdują się również elementy umożliwiające przygotowanie spójnej ekspozycji:
• duże napisy CYFROWY DETEKTYW,
• dekoracyjne plansze z motywem śledztwa,
• lupa,
• kapelusz detektywa,
• odcisk palca,
• kursor.
Dzięki temu można stworzyć kompletną gazetkę na szkolnym korytarzu, w klasie, bibliotece lub pracowni.
Materiał został przygotowany przede wszystkim dla:
• klas 6–8 szkoły podstawowej,
• szkół ponadpodstawowych,
• wychowawców klas,
• nauczycieli informatyki,
• nauczycieli prowadzących edukację medialną i cyfrową,
• pedagogów i psychologów szkolnych,
• bibliotek szkolnych.
Pakiet sprawdzi się jako:
• gazetka szkolna,
• gotowa godzina wychowawcza,
• zajęcia dotyczące sztucznej inteligencji,
• zajęcia o fake newsach i dezinformacji,
• materiał dotyczący bezpieczeństwa w internecie,
• lekcja o mediach społecznościowych,
• materiał na Dzień Bezpiecznego Internetu,
• element szkolnych działań profilaktycznych,
• materiał podczas inicjatyw związanych z cyberbezpieczeństwem,
• dekoracja klasy, pracowni lub szkolnego korytarza.
Dzisiejsi uczniowie nie potrzebują już wyłącznie przypomnienia, że nie należy podawać obcym swojego hasła.
Potrzebują umiejętności rozpoznawania świata, w którym:
AI potrafi stworzyć przekonującą odpowiedź, która może być błędna,
nagranie może wyglądać prawdziwie, choć zostało wygenerowane,
znajomy głos może zostać sklonowany,
algorytm może decydować, jakie treści zobaczą,
a post wywołujący złość może zostać zaprojektowany właśnie po to, aby zmusić ich do reakcji.
„CYFROWY DETEKTYW” pomaga rozpocząć tę rozmowę w sposób nowoczesny, konkretny i bliski codziennym doświadczeniom młodych ludzi.
Bez moralizowania.
Bez nudnego wykładu.
Za to z pytaniami, analizą, dowodami i własnym werdyktem ucznia.
W PAKIECIE:
27 stron PDF
15 plansz edukacyjnych
gotowa godzina wychowawcza – 45 minut
3 cyfrowe śledztwa
metoda 5 kroków Cyfrowego Detektywa
wydawanie werdyktu
exit ticket
napisy i elementy dekoracyjne
Plansze można drukować w formacie A4. Do większej ekspozycji na szkolnym korytarzu wybrane strony można również powiększyć do A3.
CYFROWY DETEKTYW – NIE DAJ SIĘ ZROBIĆ W KLIK
Bo w internecie nie zawsze wygrywa ten, kto wie najwięcej.
Czasem wygrywa ten, kto zatrzyma się i sprawdzi, zanim uwierzy.