50 gotowych zajęć rozwijających kompetencje społeczne to praktyczna publikacja przeznaczona do pracy z dziećmi i młodzieżą w wieku 8–14 lat. Powstała z myślą o osobach, które chcą wspierać młodych ludzi w budowaniu dobrych relacji, lepszym rozumieniu siebie i innych oraz rozwijaniu umiejętności potrzebnych w codziennym funkcjonowaniu w grupie.
Publikacja zawiera 50 kompletnych scenariuszy zajęć, które można wykorzystać podczas godzin wychowawczych, zajęć integracyjnych, profilaktycznych, spotkań grupowych oraz innych działań ukierunkowanych na rozwijanie kompetencji społecznych i emocjonalnych.
Tematyka scenariuszy obejmuje wiele sytuacji, z którymi dzieci i młodzież spotykają się na co dzień. Uczestnicy mają możliwość przyjrzenia się temu, jak komunikują się z innymi, jak współpracują, reagują na konflikty, rozpoznają własne emocje, stawiają granice i radzą sobie w trudniejszych sytuacjach społecznych.
Wśród poruszanych zagadnień znajdują się m.in. komunikacja, aktywne słuchanie, współpraca, empatia, emocje, budowanie zaufania, poczucie własnej wartości, mocne strony, stawianie granic, rozwiązywanie konfliktów, presja grupy, wykluczenie, stereotypy, krytyka, przepraszanie, podejmowanie decyzji, motywacja, szukanie wsparcia czy radzenie sobie z błędami i niepowodzeniami.
Osobne zajęcia dotyczą również takich tematów jak komunikat „JA”, fair play, wdzięczność, wartości, informacja zwrotna, funkcjonowanie w grupie, różnice między ludźmi czy odpowiedzialne pomaganie innym.
Każdy z 50 scenariuszy został przygotowany według przejrzystego schematu. Prowadzący otrzymuje cel zajęć, orientacyjny czas ich trwania, listę potrzebnych materiałów, informacje dotyczące przygotowania oraz dokładny przebieg spotkania krok po kroku.
Scenariusze zawierają również pytania, które mogą posłużyć do rozmowy i podsumowania ćwiczenia. Pomagają one przejść od samego wykonania zadania do zastanowienia się nad tym, czego uczestnicy dowiedzieli się o sobie, innych osobach lub funkcjonowaniu grupy.
Do zajęć dołączono także warianty uwzględniające wiek uczestników – 8–10 oraz 11–14 lat – oraz praktyczne uwagi dla osoby prowadzącej.
Publikacja nie jest programem, który trzeba realizować od pierwszego do pięćdziesiątego spotkania. Można traktować ją jako bazę gotowych zajęć i pomysłów, po którą sięga się wtedy, gdy dany temat staje się ważny dla konkretnej grupy.
Jeżeli pojawia się konflikt – można wybrać zajęcia dotyczące rozwiązywania konfliktów. Jeżeli grupa ma trudność ze współpracą – sięgnąć po ćwiczenia zespołowe. Jeśli potrzebna jest rozmowa o granicach, presji rówieśniczej, wykluczeniu czy emocjach – można wykorzystać scenariusz poświęcony właśnie temu zagadnieniu.
Dzięki temu materiał można dostosowywać do wieku, potrzeb, możliwości i aktualnej sytuacji grupy.
Publikacja została przygotowana przede wszystkim dla nauczycieli, wychowawców, pedagogów, wychowawców świetlic i placówek opiekuńczo-wychowawczych oraz innych osób pracujących z grupami dzieci i młodzieży.
Może być wykorzystywana w szkole, świetlicy, placówce wychowawczej i opiekuńczej, podczas zajęć dodatkowych oraz w innych miejscach, w których prowadzone są działania wspierające rozwój społeczny dzieci i młodzieży.
Założeniem publikacji było stworzenie materiału, który nie będzie jedynie zbiorem ogólnych pomysłów. Prowadzący otrzymuje konkretną strukturę spotkania, ale jednocześnie zachowuje możliwość modyfikowania ćwiczeń i dopasowywania ich do swojej grupy.
Nie jest konieczne korzystanie ze wszystkich scenariuszy. Można wybrać jeden temat, stworzyć z kilku zajęć krótki cykl albo wykorzystać publikację jako całoroczną bazę pomysłów.
Do zestawu przygotowana została również osobna publikacja „Karty pracy”, zawierająca 50 materiałów odpowiadających poszczególnym scenariuszom. Pozwala to dodatkowo rozszerzyć zajęcia o pracę indywidualną, zapisanie własnych przemyśleń lub podsumowanie spotkania.
50 scenariuszy • wiek 8–14 lat • warianty wiekowe • instrukcje krok po kroku • pytania do refleksji • praktyczne wskazówki • możliwość elastycznego wyboru tematów
Materiał dostarczany jest w formacie PDF i jest gotowy do wykorzystania w pracy edukacyjnej i wychowawczej.
Autor i opracowanie: Dominik Witosz