"Czy mózg może tworzyć fałszywe wspomnienia?" ciekawa lekcja Edukacji Zdrowotnej

cel lekcji: 

Uczeń wyjaśnia, w jaki sposób mózg tworzy, przechowuje i odtwarza wspomnienia oraz rozumie, że pamięć nie zawsze wiernie odzwierciedla rzeczywistość. Analizuje przyczyny powstawania fałszywych wspomnień, ocenia wiarygodność relacji świadków oraz dostrzega wpływ emocji, sugestii i czasu na proces zapamiętywania.

„Czy mózg może tworzyć fałszywe wspomnienia? Nie zawsze można ufać własnej pamięci” to niezwykle angażująca lekcja biologii i neurobiologii, podczas której uczniowie przekonują się, że pamięć nie działa jak kamera rejestrująca rzeczywistość. Zajęcia rozpoczynają się od doświadczeń pokazujących, jak łatwo mózg dopowiada brakujące informacje i tworzy szczegóły, których nigdy nie widzieliśmy. Następnie uczniowie wcielają się w rolę świadków zdarzeń, analizują własne wspomnienia oraz uczestniczą w eksperymentach ujawniających, jak podatna na błędy jest ludzka pamięć.

Uczniowie analizują prawdziwe historie osób niesłusznie skazanych na podstawie błędnych zeznań świadków, odkrywają zjawisko efektu Mandeli oraz poznają wyniki badań pokazujących, że wspomnienia mogą zmieniać się za każdym razem, gdy je przywołujemy.

W trakcie lekcji wykorzystywane są aktywizujące metody pracy: eksperymenty pamięciowe, zadania detektywistyczne, analiza przypadków, dyskusje problemowe, ćwiczenia indywidualne oraz praca w grupach. Dzięki temu uczniowie nie tylko zdobywają wiedzę o funkcjonowaniu mózgu, ale także rozwijają krytyczne myślenie, umiejętność argumentowania i oceniania wiarygodności informacji. Zajęcia prowadzą do zaskakującego wniosku, że nawet najbardziej pewne wspomnienie nie zawsze musi być zgodne z rzeczywistością.

Do slajdu "śledztwo" należy przygotować na karteczkach kilka ról obserwacyjnych: "koncentrujesz się na obserwacji ile pojazdów brało udział w zdarzeniu", "koncentrujesz się na obserwacji ilu świadków pieszych widziało zdarzenie", "koncentrujesz się na warunkach drogowych, które miało wpływ na zdarzenie", "koncentrujesz się na tym, czy słońce lub inne warunki pogodowe mogły mieć wpływ na zdarzenie" - po rozdaniu uczniom ich ról puszczamy im filmik (https://www.youtube.com/watch?v=XhqBauARawA), po czym zadajemy uczniom pytania NIE DOTYCZĄCE ich roli obserwacyjnej - sprawdzamy rozbieżność w ich relacjach.

Przy slajdzie "Laboratorium pamięci" przygotowujemy listę słów związanych ze spaniem, poza czasownikiem "spanie" - dyktujemy je, czekamy 3 minuty, po czym pytamy wyrywkowo o różne słowa przez nas wypowiedziane - wplatamy pytanie o słowo "spanie" (które nie padło). Prawdopodobnie będą uczniowie, którzy potwierdzą, że to słowo padło.

Lekcję wieńczy animacja, którą można obejrzeć z napisami na youtube, dotycząca fałszywych wspomnień (https://www.youtube.com/watch?v=D-2p86FvqF4).