Retoryka — Arystoteles | Zeszyt maturalny: szczegółowe omówienie, 50 zadań i klucz odpowiedzi

Dlaczego jedna wypowiedź przekonuje, a inna budzi nieufność? Jaką rolę odgrywają argumenty, emocje i wiarygodność mówcy? Jak sprawdzić, czy wniosek rzeczywiście wynika z przywołanych przesłanek?

Ten zeszyt pomaga zrozumieć wybrane zagadnienia Retoryki Arystotelesa i zastosować je podczas analizy wypowiedzi, przygotowania wystąpienia oraz pisania wypracowania. Łączy omówienie pojęć z ćwiczeniami, które uczą rozpoznawania sposobów przekonywania i świadomego budowania własnej argumentacji.

Materiał pokazuje, że skuteczność wypowiedzi zależy od relacji między mówcą, poruszaną sprawą i odbiorcą. Zachęca do sprawdzania jakości uzasadnień oraz namysłu nad odpowiedzialnością za używane słowa.

W zeszycie znajdziesz:

• omówienie sposobu rozumienia retoryki przez Arystotelesa;

• wyjaśnienie związku między retoryką a dialektyką;

• analizę roli mówcy, przedmiotu wypowiedzi i odbiorcy;

• omówienie trzech rodzajów mowy: doradczej, sądowej i popisowej;

• rozróżnienie środków przekonywania zastanych oraz tworzonych w wypowiedzi;

• objaśnienie ethosu, pathosu i logosu wraz z przykładami ich działania;

• omówienie wiarygodności mówcy oraz wpływu emocji na ocenę przedstawianej sprawy;

• wyjaśnienie pojęcia entymematu i ćwiczenia w odtwarzaniu niewypowiedzianych przesłanek;

• rozróżnienie prawdopodobieństwa i znaku;

• omówienie argumentowania przez przykład oraz zastosowania analogii;

• wyjaśnienie pojęcia toposu jako sposobu poszukiwania argumentów;

• ćwiczenia w odpieraniu zarzutów i rozpoznawaniu pozornej argumentacji;

• wskazówki dotyczące jasności, stosowności i obrazowości stylu;

• omówienie kompozycji wypowiedzi;

• zadania dotyczące odpowiedzialności za przekonywanie innych;

• pracownie argumentacyjne oparte na sporze dotyczącym szkolnej biblioteki oraz porównywaniu dwóch głosów w dyskusji;

• konteksty literackie i kulturowe;

• 50 autorskich zadań i tematów — 44 ćwiczenia oraz sześć tematów dłuższych wypowiedzi;

• pytania otwarte i zamknięte, porównania, porządkowanie informacji oraz poprawianie błędnych twierdzeń;

• ćwiczenia rozwijające umiejętność formułowania tezy, dobierania przykładów, uzasadniania stanowiska i wyciągania wniosków;

• słowniczek pojęć, syntezę wiadomości, wykaz źródeł oraz ilustracje interpretacyjne AI.

Zeszyt pomaga uważniej czytać cudze wypowiedzi i lepiej przygotowywać własne. Uczy sprawdzać, czy przykład wspiera tezę, czy analogia jest trafna i czy odwołanie do emocji pomaga zrozumieć problem.

Pakiet obejmuje dwa pliki PDF:

• pełny zeszyt z omówieniem i zadaniami — 61 stron;

• ten sam pełny zeszyt uzupełniony o 11-stronicowy klucz odpowiedzi — 72 strony.

Klucz zawiera propozycje rozwiązań, uzasadnienia oraz kierunki argumentacji do tematów dłuższych wypowiedzi. Pomaga samodzielnie sprawdzać odpowiedzi i zrozumieć, co decyduje o trafności argumentu.

Duża czcionka, wyjustowane omówienia, kolorowe nagłówki, aktywny, pogrubiony spis treści i miejsce na odpowiedzi ułatwiają pracę. Materiał sprawdzi się podczas samodzielnej nauki, powtórek, lekcji języka polskiego i korepetycji.

Format A4. Produkt cyfrowy do pobrania i wydruku.

Treść omówień i zadań jest wspólna dla obu wersji — nie trzeba drukować jej podwójnie. PDF-y nie zawierają interaktywnych pól do wypełniania. Pełne dłuższe wypowiedzi należy pisać osobno.

Zeszyt jest opracowaniem wybranych zagadnień Retoryki. Nie zawiera pełnego tekstu traktatu i nie zastępuje jego lektury.

Ćwiczenia i tematy są autorskie. Ilustracje AI mają charakter interpretacyjny. Zeszyt jest niezależnym opracowaniem edukacyjnym, nie publikacją CKE.

Feniks Edukacja Językowa Renata Ryskala