„Nie hejtuję, motywuję”

Projekt edukacyjno-profilaktyczny dla dzieci w wieku 3–6 lat oraz uczniów klas I–III

Dzieci bardzo szybko przekonują się, że słowa mają znaczenie. Jedno zdanie może dodać komuś odwagi, zachęcić do ponownej próby albo sprawić, że dziecko poczuje się częścią grupy. Inne może zawstydzić, zranić lub wykluczyć.

Samo przypominanie, że „nie wolno dokuczać”, zwykle nie wystarcza. Dziecko powinno również wiedzieć, co może powiedzieć w trudnej sytuacji, jak postawić granicę, kiedy odejść i do kogo zwrócić się po pomoc. Ważna jest także rola osób, które widzą krzywdzące zachowanie. To właśnie świadkowie mogą pomóc zatrzymać wyśmiewanie, odrzucanie lub obrażanie.

Projekt „Nie hejtuję, motywuję” został przygotowany po to, aby nauczyciel mógł spokojnie i krok po kroku przeprowadzić dzieci przez te zagadnienia. Materiał jest przeznaczony dla przedszkola, oddziału zerowego oraz klas I–III szkoły podstawowej.

Projekt trwa cztery tygodnie. Nie jest jedną pogadanką ani pojedynczym scenariuszem. Każda grupa rozpoczyna pracę od zajęć dostosowanych do swojego wieku, a następnie wraca do tematu podczas pracy z historiami, planszami, zabawami, dramą i zadaniami utrwalającymi.

Dzięki temu dzieci nie tylko słuchają o właściwych zachowaniach, ale również ćwiczą je w konkretnych sytuacjach.

O czym rozmawiamy podczas projektu?

W trakcie zajęć dzieci zastanawiają się, czym różni się żart od wyśmiewania, konflikt od celowego krzywdzenia, a opinia od obrażania. Uczą się zauważać, że nie każda odmowa lub różnica zdań jest hejtem, ale każde dziecko ma prawo powiedzieć, że dane zachowanie sprawia mu przykrość.

Poznają również proste sposoby reagowania:

STOP – mogę powiedzieć, że nie zgadzam się na takie słowa lub zachowanie.

ODEJDŹ – mogę oddalić się z miejsca, w którym nie czuję się bezpiecznie.

POWIEDZ – mogę opowiedzieć o sytuacji zaufanej osobie dorosłej.

WESPRZYJ – mogę pomóc osobie, która została wyśmiana, odrzucona lub zraniona.

W projekcie mocno podkreślono, że dziecko nie musi samodzielnie konfrontować się z osobą, której się obawia. Odejście po pomoc jest bezpieczną i właściwą reakcją. Zgłoszenie krzywdzenia nie jest również „skarżeniem”, lecz szukaniem wsparcia.

Materiał dostosowany do wieku dzieci

Każda grupa otrzymuje inny scenariusz otwierający oraz aktywności odpowiadające jej możliwościom.

Dzieci w wieku 3–4 lat

Najmłodsi pracują z bajką „Balon dobrych słów”. Rozpoznają słowa, które cieszą i zasmucają, obserwują emocje bohaterów i zastanawiają się, jak pomóc smutnemu koledze.

Podczas zajęć pojawia się zabawa ruchowa z balonem, prosta drama oraz praca związana ze Złotymi Słowami. Dzieci poznają także komunikat:

„Nie podoba mi się to. Proszę, przestań”.

Dzieci w wieku 5–6 lat i oddział zerowy

Starsze przedszkolaki poznają opowiadanie „Moc Kwiatu Przyjaźni”. Obserwują, jak słowa i zachowania wpływają na atmosferę całej grupy.

Rozmawiają o odrzucaniu ze wspólnej zabawy, pomaganiu osobie, która została sama, oraz o tym, co można zrobić, gdy komuś jest przykro. Wspólnie przygotowują Łąkę Złotych Słów i prosty kodeks grupy.

Klasa I

Uczniowie pracują z historią „Hejtowy Potwór”. Potwór rośnie, gdy pojawiają się wyśmiewanie, przykre komentarze i brak wsparcia. Zmniejsza się, kiedy dzieci pomagają sobie, przepraszają, zapraszają innych do zabawy i używają słów dodających odwagi.

Podczas zajęć uczniowie układają wspierające zdania, wykonują proste zadania językowe i matematyczne oraz ćwiczą reakcje na trudne sytuacje.

Klasa II

Drugoklasiści poznają „Most Słonecznych Słów”. Historia pokazuje, że relacje buduje się stopniowo, a przezwiska, wyśmiewanie i brak szacunku mogą osłabić zaufanie.

Uczniowie porównują zachowania wspierające i krzywdzące, tworzą zdania motywujące oraz wspólnie przygotowują Górę Motywacji i klasowe zasady życzliwości.

Klasa III

Najstarsi uczestnicy pracują z historią „Hejtowy Potwór i jego przemiana” oraz materiałami dotyczącymi komunikacji w internecie.

Uczą się odróżniać opinię od obrażania, reagować bez odwetu, nie przekazywać dalej krzywdzących treści i zwracać się po pomoc do osoby dorosłej. Rozmawiają również o komentarzach internetowych oraz o tym, co można napisać zamiast obraźliwej wypowiedzi.

Efektem pracy może być klasowa minikampania odpowiedzialnej komunikacji.

Historie pomagające rozmawiać o trudnych sytuacjach

W pakiecie znajdują się historie dotyczące sytuacji, które mogą wydarzyć się w przedszkolu, szkole lub internecie.

Dzieci analizują między innymi wyśmiewanie pracy, krytykowanie występu, odrzucanie ze wspólnej zabawy, komentowanie wyglądu, ośmieszanie zainteresowań oraz krzywdzące komentarze publikowane w sieci.

Historie dotyczą fikcyjnych bohaterów. Dzięki temu dziecko nie musi opowiadać na forum o własnych doświadczeniach. Może bezpiecznie zastanowić się:

• co wydarzyło się w danej sytuacji;
• jak czuli się bohaterowie;
• które zachowanie przekroczyło czyjąś granicę;
• co mogli zrobić świadkowie;
• do kogo można zwrócić się po pomoc;
• jak naprawić sytuację;
• jakie zdanie mogłoby dodać komuś odwagi.

Do historii przypisano konkretne zadania, między innymi tworzenie zaproszenia do zabawy, chóru wsparcia, wspierających komentarzy, mapy pomocy czy komunikatów dodających odwagi.

Co znajduje się w zestawie?

W pakiecie otrzymujesz:

• czterotygodniowy projekt edukacyjno-profilaktyczny;
• pięć scenariuszy dostosowanych do wieku dzieci;
• opowiadania i historie do rozmów;
• zadania związane z wyśmiewaniem, odrzucaniem i hejtem internetowym;
• plansze dotyczące spokojnego reagowania, roli świadka, współpracy i bezpieczeństwa w internecie;
• model THINK „Zanim coś powiesz”;
• propozycje zabaw ruchowych i muzycznych;
• ćwiczenia dramowe;
• pomysły na działania plastyczne;
• zadania polonistyczne i matematyczne;
• propozycje prac podsumowujących i klasowych kodeksów;
• arkusz obserwacji przed rozpoczęciem i po zakończeniu projektu;
• informację dla rodziców;
• wzór sprawozdania z realizacji;
• wskazówki dotyczące postępowania po ujawnieniu rzeczywistego krzywdzenia;
• pomysły na kontynuowanie działań po zakończeniu projektu.

Nauczyciel nie musi realizować wszystkich propozycji jednocześnie. Może wybrać te historie i aktywności, które najlepiej odpowiadają potrzebom jego grupy lub klasy.

Dostosowania do zróżnicowanych potrzeb

W projekcie uwzględniono wskazówki dotyczące pracy z dziećmi w spektrum autyzmu, z ADHD, niedosłuchem, trudnościami w czytaniu i pisaniu, niepełnosprawnością intelektualną oraz dziećmi korzystającymi z AAC.

Propozycje obejmują między innymi krótsze polecenia, wizualny plan zajęć, pracę w parach, możliwość odpowiedzi poprzez wskazanie symbolu, ograniczenie bodźców i możliwość rezygnacji z udziału w dramie.

Każde dziecko powinno mieć dostępny dla siebie sposób powiedzenia „nie”, zgłoszenia zdarzenia i wskazania osoby, która może mu pomóc.

Współpraca z rodzicami i ewaluacja

Pakiet zawiera gotową informację dla rodziców oraz propozycję prostego zadania rodzinnego. Rodzice otrzymują wskazówki, jak wysłuchać dziecka, nie bagatelizować jego emocji, nie zachęcać do odwetu i reagować, gdy trudna sytuacja się powtarza.

W materiale znajduje się również arkusz obserwacji oraz zadanie sytuacyjne, które można przeprowadzić przed projektem i po jego zakończeniu.

Dzięki temu nauczyciel może sprawdzić, czy dzieci potrafią:

• rozpoznać krzywdzące zachowanie;
• nazwać emocje;
• postawić granicę;
• dobrać bezpieczny sposób reagowania;
• wskazać osobę dorosłą, do której zwrócą się po pomoc;
• wesprzeć osobę znajdującą się w trudnej sytuacji.

Gdzie sprawdzi się ten projekt?

Projekt można wykorzystać podczas zajęć przedszkolnych, edukacji społecznej, godzin wychowawczych, zajęć świetlicowych, działań pedagoga lub psychologa oraz zajęć rozwijających kompetencje emocjonalno-społeczne.

Sprawdzi się także podczas Tygodnia Życzliwości, Dnia Bezpiecznego Internetu, działań przeciwko przemocy rówieśniczej oraz realizacji szkolnego programu wychowawczo-profilaktycznego.

„Nie hejtuję, motywuję” pomaga nauczycielowi przejść od ogólnej rozmowy o życzliwości do konkretnych działań. Dzieci poznają zdania i zachowania, z których mogą skorzystać w prawdziwej sytuacji, a nauczyciel otrzymuje uporządkowany materiał, który może realizować krok po kroku.