IPET BEZ PUSTYCH RUBRYK

Wielki bank przykładowych zapisów do Indywidualnego Programu Edukacyjno-Terapeutycznego

Szkoła podstawowa • rok szkolny 2026/2027

Masz przed sobą IPET i po raz kolejny zastanawiasz się, co właściwie wpisać w poszczególne rubryki, aby zapis był konkretny, profesjonalny i rzeczywiście odpowiadał potrzebom ucznia?

„IPET bez pustych rubryk” to obszerny, praktyczny materiał dla nauczycieli i specjalistów pracujących z uczniami objętymi kształceniem specjalnym.

To nie jest jeden uniwersalny wzór IPET-u do mechanicznego kopiowania.

To wielki bank przykładowych sformułowań, celów, dostosowań, działań, kryteriów sukcesu i gotowych konstrukcji, z których można wybierać te elementy, które rzeczywiście odpowiadają konkretnemu uczniowi, jego orzeczeniu, WOPFU i aktualnemu funkcjonowaniu.

Materiał liczy 143 strony i prowadzi przez praktycznie wszystkie obszary, które mogą pojawić się podczas opracowywania, realizowania i modyfikowania IPET-u.

CO ZNAJDZIESZ W E-BOOKU?

1. IPET krok po kroku

Materiał pokazuje, jak przejść od:

orzeczenia → WOPFU → potrzeb i barier → dostosowań → działań zespołu → celów → monitorowania efektów → modyfikacji IPET-u.

Dzięki temu łatwiej zachować spójność całej dokumentacji i uniknąć sytuacji, w której WOPFU opisuje jedno, a IPET zawiera zupełnie inne działania.

2. Bank mocnych stron ucznia

Gotowe przykłady zapisów dotyczących m.in.:

• zainteresowań,
• predyspozycji,
• uzdolnień,
• sposobów uczenia się,
• samodzielności,
• funkcjonowania społecznego,
• motywacji,
• korzystania ze wsparcia,
• organizacji pracy.

Materiał pomaga tworzyć IPET, który nie koncentruje się wyłącznie na deficytach, ale pokazuje również zasoby ucznia.

3. Bank potrzeb rozwojowych i edukacyjnych

Dziesiątki gotowych sformułowań dotyczących m.in.:

• koncentracji uwagi,
• pamięci roboczej,
• organizacji pracy,
• przewidywalności,
• komunikacji,
• relacji społecznych,
• samoregulacji,
• pisania i czytania,
• przetwarzania informacji,
• motywacji,
• samodzielności,
• sensoryki,
• funkcjonowania ruchowego.

4. Bariery i trudności w funkcjonowaniu

Zamiast ogólników takich jak:

„uczeń jest leniwy”,
„nie radzi sobie”,
„nie chce współpracować”,
„ma problemy z koncentracją”,

otrzymujesz przykłady neutralnych, obserwowalnych i funkcjonalnych zapisów, które można wykorzystać w dokumentacji szkolnej.

OGROMNY BANK DOSTOSOWAŃ WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH

W materiale znajdziesz konkretne przykłady dotyczące m.in.:

• wydłużenia czasu pracy,
• dzielenia poleceń na etapy,
• ograniczania przepisywania,
• stosowania checklist,
• materiałów wizualnych,
• alternatywnych form odpowiedzi,
• organizacji miejsca pracy,
• zmniejszania liczby bodźców,
• przygotowywania ucznia do zmian,
• organizowania przerw regulacyjnych,
• dostosowania sposobu oceniania,
• stopniowego wycofywania podpowiedzi,
• korzystania z technologii wspomagających.

Co ważne – materiał pokazuje, że dostosowanie nie oznacza automatycznego obniżenia wymagań edukacyjnych.

METODY I FORMY PRACY

Gotowy bank metod możliwych do zastosowania w IPET, m.in.:

• metoda małych kroków,
• modelowanie,
• stopniowanie trudności,
• praca na przykładzie,
• wizualizacja,
• checklisty,
• mapy myśli,
• notatki szkieletowe,
• praca w parze i małej grupie,
• samoocena,
• samoinstrukcja,
• strategie pamięciowe,
• trening samoregulacji,
• AAC,
• technologie wspomagające.

GOTOWE ZAPISY DLA NAUCZYCIELI I SPECJALISTÓW

Osobne części materiału dotyczą m.in. pracy:

• wychowawcy,
• pedagoga specjalnego,
• psychologa,
• pedagoga,
• logopedy,
• terapeuty pedagogicznego,
• nauczyciela współorganizującego kształcenie,
• nauczycieli przedmiotowych,
• doradcy zawodowego.

Dzięki temu łatwiej zaplanować zintegrowane działania zespołu, zamiast wpisywać jedynie ogólne hasło „współpraca nauczycieli i specjalistów”.

100 GOTOWYCH, MIERZALNYCH CELÓW DO IPET

Jedna z najbardziej praktycznych części materiału.

Cele zostały podzielone na obszary, m.in.:

• komunikacja i samorzecznictwo,
• organizacja pracy,
• funkcje wykonawcze,
• uwaga i samokontrola,
• samoregulacja emocjonalna,
• relacje społeczne,
• czytanie i rozumienie tekstu,
• pisanie i wypowiedź,
• matematyka i rozumowanie,
• samodzielność,
• bezpieczeństwo i rozwiązywanie konfliktów.

Cele zawierają konkretne kryteria sukcesu, np.:

• w 4 z 5 sytuacji,
• przy maksymalnie jednym przypomnieniu,
• bez bezpośredniej podpowiedzi dorosłego,
• z wykorzystaniem checklisty,
• na dwóch różnych przedmiotach,
• w określonym czasie.

Dzięki temu zapis można później rzeczywiście monitorować i ocenić jego skuteczność.

BANK ZAPISÓW DLA RÓŻNYCH POTRZEB UCZNIÓW

W e-booku znajdziesz rozbudowane zestawy zapisów dotyczące m.in.:

ucznia w spektrum autyzmu,

niepełnosprawności intelektualnej w stopniu lekkim,

niepełnosprawności intelektualnej w stopniu umiarkowanym lub znacznym,

niepełnosprawności ruchowej, w tym afazji,

ucznia słabosłyszącego i niesłyszącego,

ucznia słabowidzącego i niewidomego,

niepełnosprawności sprzężonych,

niedostosowania społecznego i zagrożenia niedostosowaniem społecznym,

a także trudności współwystępujących, takich jak:

• problemy z koncentracją,
• impulsywność,
• wysoki poziom napięcia,
• trudności w motywacji,
• perfekcjonizm,
• trudności społeczne,
• trudności z organizacją pracy,
• przeciążenie sensoryczne,
• zależność od pomocy dorosłego.

GOTOWE PROFILE FUNKCJONALNE UCZNIÓW

W materiale znajdują się rozbudowane profile pokazujące, jak połączyć:

mocne strony + potrzeby + bariery + dostosowania + cele + działania specjalistów + współpracę z rodzicami + monitorowanie efektów.

To m.in. profile ucznia:

• w spektrum autyzmu z trudnościami społecznymi,
• korzystającego z AAC,
• przeciążającego się bodźcami,
• z niepełnosprawnością intelektualną,
• z afazją,
• z niepełnosprawnością ruchową,
• słabosłyszącego,
• słabowidzącego,
• z trudnościami uwagi i impulsywnością,
• z nasilonym lękiem przed oceną,
• z trudnościami w czytaniu i pisaniu,
• uzdolnionego, ale zagrożonego niedostymulowaniem,
• przechodzącego z klasy III do IV,
• przygotowującego się do egzaminu ósmoklasisty i zmiany szkoły,
• mającego trudności z planowaniem długoterminowym,
• z dużą zmiennością funkcjonowania w ciągu dnia.

Profile nie są gotowymi diagnozami – pokazują sposób logicznego konstruowania IPET-u na podstawie rzeczywistego funkcjonowania ucznia.

KOMPLETNE PRZYKŁADOWE IPET-Y

W e-booku znalazły się również kompletne przykłady konstrukcji IPET dla uczniów m.in.:

• w spektrum autyzmu,
• z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim,
• z niepełnosprawnością ruchową i afazją,
• słabosłyszącego,
• słabowidzącego,
• zagrożonego niedostosowaniem społecznym.

Przykłady pokazują logikę tworzenia dokumentu, ale są wyraźnie oznaczone jako materiały wymagające indywidualizacji.

DOSTOSOWANIA DO KONKRETNYCH PRZEDMIOTÓW

Osobny moduł obejmuje przykładowe dostosowania do:

• języka polskiego,
• matematyki,
• języka obcego,
• historii i WOS-u,
• przyrody, biologii i geografii,
• fizyki i chemii,
• informatyki,
• muzyki, plastyki i techniki,
• wychowania fizycznego.

IPET RUBRYKA PO RUBRYCE

Nie wiesz, co wpisać w konkretnym miejscu szkolnego formularza?

Materiał prowadzi kolejno przez najważniejsze elementy dokumentu i przy każdym z nich zawiera:

• wyjaśnienie, czego dotyczy dana część,
• pytania kontrolne,
• bank gotowych sformułowań,
• przykład zapisu zbyt ogólnego,
• profesjonalną wersję funkcjonalną do adaptacji.

WOPFU → IPET

Specjalny moduł pokazuje na konkretnych przykładach, jak przełożyć obserwację z WOPFU na zapis w IPET.

Schemat:

obserwacja → potrzeba → dostosowanie → cel → sposób monitorowania.

Dzięki temu łatwiej uniknąć przypadkowych, ogólnych wpisów, które nie wynikają z rzeczywistego funkcjonowania ucznia.

GOTOWE FORMUŁY DO EWALUACJI I MODYFIKACJI IPET

Co wpisać, gdy:

• cel został osiągnięty?
• został osiągnięty częściowo?
• nie ma oczekiwanego postępu?
• strategia okazała się nieskuteczna?
• można ograniczyć zakres pomocy?
• trzeba zwiększyć poziom wsparcia?
• umiejętność pojawia się tylko na rewalidacji?
• nastąpił regres?
• zmieniło się funkcjonowanie ucznia?

W materiale znajdują się gotowe profesjonalne formuły do wykorzystania podczas okresowej oceny programu i WOPFU.

BANK ZAPISÓW DO SYTUACJI TRUDNYCH

Osobny dział dotyczy takich sytuacji jak:

• odmowa wykonania zadania,
• zachowania agresywne i naruszanie granic,
• wyjście lub ucieczka z lekcji,
• „zamrożenie” i brak reakcji,
• płacz i silne napięcie,
• wycofanie społeczne,
• przeciążenie sensoryczne,
• konflikty rówieśnicze,
• trudności w komunikacji podczas sytuacji kryzysowej.

CZERWONE FLAGI – CZYLI CZEGO LEPIEJ NIE WPISYWAĆ DO IPET

Materiał wskazuje częste błędy, m.in.:

❌ kopiowanie całych fragmentów orzeczenia,
❌ wpisywanie identycznych dostosowań wszystkim uczniom,
❌ ogólne „wydłużenie czasu” bez wskazania sytuacji,
❌ cele typu „poprawa koncentracji”,
❌ katalog metod bez związku z potrzebami ucznia,
❌ nadmierne wyręczanie ucznia,
❌ brak mocnych stron,
❌ brak sposobu monitorowania,
❌ etykietowanie ucznia,
❌ tworzenie bardzo długiego, ale niewykonalnego dokumentu.

„ZŁY IPET” I JEGO PROFESJONALNA KOREKTA

Praktyczne zestawienie pokazuje, jak zamienić ogólniki typu:

„dostosować wymagania”,
„motywować ucznia”,
„wspierać emocjonalnie”,
„monitorować postępy”,
„uczeń będzie grzeczny”

na konkretne, funkcjonalne i możliwe do oceny zapisy.

KARTY ROBOCZE DO PRACY ZESPOŁU

Materiał zawiera również praktyczne karty do wykorzystania podczas spotkań zespołu, m.in.:

• karta priorytetowych celów IPET,
• karta „co działa / co nie działa”,
• monitorowanie poziomu podpowiedzi,
• przygotowanie do WOPFU,
• skrót IPET dla nauczyciela,
• samoocena ucznia,
• karta generalizacji umiejętności,
• karta modyfikacji IPET.

IPET W 30 MINUT – PAKIET EKSPRESOWY

Na końcu znajduje się również skrócona procedura pracy zespołu, która porządkuje przygotowanie dokumentu wtedy, gdy orzeczenie i WOPFU są już opracowane.

Krok po kroku:

1. analiza WOPFU,
2. wybór najważniejszych potrzeb i barier,
3. dobór dostosowań,
4. wybór 2–4 priorytetowych celów,
5. ustalenie działań nauczycieli i specjalistów,
6. wpisanie ustalonych form pomocy,
7. współpraca z rodzicami i uwzględnienie głosu ucznia,
8. wybór sposobu monitorowania,
9. szybka kontrola jakości całego dokumentu.

DLA KOGO JEST TEN MATERIAŁ?

E-book będzie szczególnie przydatny dla:

• pedagogów specjalnych,
• nauczycieli współorganizujących kształcenie,
• wychowawców,
• nauczycieli przedmiotowych,
• psychologów i pedagogów szkolnych,
• logopedów,
• terapeutów pedagogicznych,
• członków zespołów opracowujących WOPFU i IPET,
• osób rozpoczynających pracę z dokumentacją kształcenia specjalnego,
• nauczycieli, którzy chcą uporządkować i ujednolicić sposób tworzenia IPET-ów w swojej szkole.

CO ZYSKUJESZ?

✔ ogromny bank gotowych sformułowań do adaptacji,
✔ konkretne przykłady zamiast samych definicji,
✔ możliwość szybkiego znalezienia zapisu do konkretnej rubryki,
✔ mierzalne cele zamiast ogólników,
✔ przykłady dostosowań do wielu obszarów funkcjonowania,
✔ wsparcie podczas tworzenia WOPFU i IPET,
✔ gotowe sformułowania do ewaluacji i modyfikacji programu,
✔ przykładowe profile funkcjonalne uczniów,
✔ kompletne przykładowe konstrukcje IPET,
✔ karty robocze i checklisty dla zespołu,
✔ zapisy do współpracy nauczycieli, specjalistów i rodziców,
✔ bank dostosowań przedmiotowych,
✔ praktyczną pomoc na cały rok szkolny – nie tylko na moment tworzenia pierwszego dokumentu.

WAŻNE

Materiał jest bankiem przykładowych zapisów do wyboru i adaptacji.

Nie zastępuje pracy zespołu i nie jest jednym „idealnym IPET-em”, który należy skopiować każdemu uczniowi.

Każdy zapis powinien wynikać z:

orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, aktualnej WOPFU, rzeczywistego funkcjonowania ucznia oraz ustaleń zespołu.

Nie należy wpisywać rozpoznań, form pomocy, godzin, sprzętu ani specjalistów, których nie wskazuje dokumentacja lub których szkoła faktycznie nie zapewnia.

Stan prawny materiału został sprawdzony na 13 sierpnia 2026 r.

„IPET bez pustych rubryk” – kiedy nie chcesz kolejny raz zastanawiać się: „Ale co właściwie mam tutaj wpisać?”

Otwierasz odpowiedni dział, znajdujesz obszar dotyczący Twojego ucznia, wybierasz właściwe sformułowanie i dopasowujesz je do orzeczenia, WOPFU oraz rzeczywistych potrzeb dziecka.

Mniej pustych rubryk.
Mniej przypadkowych ogólników.
Więcej konkretnych zapisów, które można rzeczywiście zastosować, obserwować i ocenić.