Czy uczniowie wiedzą, jak zareagować, gdy internetowe wyzwanie przestaje być zabawą? Kiedy warto odmówić, a kiedy trzeba poprosić o pomoc?
O bezpieczeństwie młodych ludzi mówi się dużo, ale sama wiedza nie zawsze wystarcza. Uczniowie potrzebują również okazji, by przeanalizować konkretne sytuacje, zastanowić się nad możliwymi konsekwencjami i sprawdzić, jak mogliby zachować się w praktyce.
Dlatego przygotowałam materiał „STOP. Pomyśl. Zareaguj!” dla klas IV–VIII – propozycję lekcji profilaktycznej poświęconej niebezpiecznym wyzwaniom, presji rówieśniczej i reagowaniu w sytuacjach zagrożenia.
Co znajdziesz w materiale?
📌 15 slajdów w edytowalnej prezentacji PowerPoint. Możesz wyświetlić je na tablicy multimedialnej lub ekranie, omówić najważniejsze informacje, a także zmodyfikować treści i dostosować je do potrzeb swojej klasy.
📌 Aktywną pracę z uczniami. Nie musisz ograniczać się do odczytania slajdów. Każdy z nich może stać się początkiem rozmowy, krótkiego ćwiczenia lub wspólnego zadania. Uczniowie mają okazję wyrazić swoje zdanie, uzasadnić wybór i wysłuchać argumentów koleżanek i kolegów.
Jak może wyglądać taka lekcja?
Zaczynamy od zastanowienia się, dlaczego młodzi ludzie podejmują ryzykowne działania. Czy zawsze robią to dlatego, że chcą? A może czasem boją się odrzucenia, chcą zaimponować grupie lub nie chcą zostać nazwani tchórzami?
Następnie uczniowie przyglądają się różnym wyzwaniom i wspólnie oceniają, które są bezpieczne, przy których trzeba się zatrzymać i pomyśleć, a które mogą prowadzić do poważnych konsekwencji. To dobry moment na dyskusję i ćwiczenie samodzielnego oceniania ryzyka.
Kolejny etap dotyczy presji rówieśniczej. Jak odmówić, kiedy inni namawiają do czegoś niebezpiecznego? Co powiedzieć, gdy słyszymy: „Nie bądź tchórzem!” albo „Wszyscy to robią!”? Uczniowie mogą wspólnie poszukać odpowiedzi i przećwiczyć komunikaty, które pomogą im bronić własnych granic.
Ważną częścią lekcji jest również rozmowa o reagowaniu na zagrożenie. Co zrobić, gdy ktoś zapowiada, że przyniesie do szkoły niebezpieczny przedmiot? Jak zachować się, gdy widzimy sytuację, która może zagrażać zdrowiu lub życiu? Do kogo zwrócić się o pomoc? Uczniowie poznają podstawowe zasady bezpiecznego działania i dowiadują się, dlaczego w niebezpiecznej sytuacji nie należy ryzykować, nagrywać zdarzenia ani samodzielnie konfrontować się ze sprawcą.
Na zakończenie można wrócić do trzech słów, które są osią całej lekcji:
🛑 STOP – zatrzymaj się, zanim zadziałasz pod wpływem emocji lub presji.
💭 POMYŚL – oceń sytuację i możliwe konsekwencje.
🟢 ZAREAGUJ – wybierz bezpieczne działanie, odmów lub poszukaj pomocy.
Co jeszcze otrzymujesz?
Oprócz prezentacji przygotowałam scenariusz dla nauczyciela, który ułatwia przeprowadzenie zajęć, oraz plakat do powieszenia w klasie. Może on przypominać uczniom o poznanych zasadach również po zakończeniu lekcji.
Materiał możesz wykorzystać podczas godziny wychowawczej, zajęć profilaktycznych lub rozmowy o bezpieczeństwie w Internecie i w szkole. Nie musisz przygotowywać wszystkiego od podstaw – masz gotową bazę, którą możesz wykorzystać w całości albo dopasować do swojej grupy.
Zależało mi na tym, aby była to lekcja, która nie tylko ostrzega, ale przede wszystkim daje uczniom konkretne wskazówki. Takie, do których mogą wrócić, kiedy znajdą się pod presją albo będą musieli zdecydować, jak zachować się w trudnej sytuacji.
Bo bezpieczeństwo zaczyna się od świadomości, ale prawdziwe znaczenie ma wtedy, gdy potrafimy przełożyć ją na działanie.
Tutaj można zobaczyć fragmenty:
https://drive.google.com/file/d/1LvKyJAGiopJZW5f4WbeBhfaESbPvwyDT/view?usp=sharing